ถ้าพูดถึงศัตรูของโรงสี
หลายคนจะนึกถึง
- เครื่องเสีย
- ไฟตก
- งานเข้าเยอะ
แต่ในมุมของคนดูแลระบบลม
ขอบอกตรง ๆ ว่า
ตัวการเงียบที่ทำให้โรงสีเสียเงินทุกปี คือ “ฝุ่นแกลบ”
ฝุ่นแกลบไม่ใช่แค่เรื่องสกปรก
แต่มันคือ ตัวเร่งให้อะไหล่ปั๊มลมโรงสีเสื่อมเร็วผิดปกติ
โดยที่หลายโรงงานไม่รู้ตัว
บทความนี้จะอธิบายแบบช่าง
ว่า ฝุ่นแกลบทำลายอะไหล่ปั๊มลมยังไง
พังตรงไหนก่อน
และควรเลือกอะไหล่แบบไหน
ถึงจะอยู่รอดในโรงสีจริง
ฝุ่นแกลบคืออะไร ทำไมโรงสีถึงหนีไม่พ้น
ฝุ่นแกลบคือฝุ่นละเอียดจากกระบวนการสีข้าว
มีลักษณะ
- เม็ดเล็ก
- เบา
- ลอยในอากาศได้นาน
- แทรกซึมเข้าเครื่องจักรได้ง่ายมาก
ต่างจากฝุ่นโรงงานทั่วไป
ฝุ่นแกลบมีทั้ง
- ความคม
- ความแห้ง
- และบางช่วงมีความชื้นปน
นี่แหละคือเหตุผล
ที่มันอันตรายกับ อะไหล่ปั๊มลมโรงสี มากกว่าที่คิด
ทำไมฝุ่นแกลบถึงทำให้อะไหล่ปั๊มลมพังเร็ว
1. ฝุ่นแกลบเล็กกว่าที่คิด
ฝุ่นบางส่วน
เล็กพอจะ
- ผ่านกรองคุณภาพต่ำ
- แทรกเข้าช่องวาล์ว
- ปนในน้ำมันหล่อลื่น
เมื่อเข้าไปแล้ว
มันจะทำหน้าที่เหมือนกระดาษทราย
ค่อย ๆ กัดอะไหล่จากด้านใน
2. ฝุ่นแกลบไม่มาเดี่ยว ๆ
ในโรงสี
ฝุ่นมักมากับ
- ความชื้น
- ไอน้ำ
- อุณหภูมิสูง
เมื่อฝุ่น + ความชื้น
จะกลายเป็นคราบ
ที่ทำให้
- วาล์วฝืด
- ซีลแข็ง
- เซนเซอร์อ่านค่าผิด
อะไหล่ปั๊มลมโรงสีที่โดนฝุ่นแกลบเล่นงานก่อนใคร
1. กรองอากาศปั๊มลม – ด่านแรกที่โดนหนักที่สุด
กรองอากาศคือด่านหน้า
และเป็นชิ้นที่รับฝุ่นแกลบโดยตรง
กรองที่
- พื้นที่กรองน้อย
- วัสดุไม่เหมาะกับฝุ่นละเอียด
จะอุดตันเร็วมาก
พออุดตัน
เครื่องจะ
- ดูดอากาศไม่พอ
- ทำงานหนัก
- กินไฟเพิ่ม
หลายโรงสีไม่รู้ว่า
ค่าไฟขึ้น
เพราะกรองอากาศเริ่มตันจากฝุ่นแกลบ
2. กรองน้ำมันเครื่อง – ฝุ่นแกลบในระบบหล่อลื่น
ฝุ่นแกลบที่หลุดเข้าไป
จะปนกับน้ำมัน
ถ้ากรองน้ำมันคุณภาพไม่ถึง
ฝุ่นจะวนอยู่ในระบบ
และเร่งการสึกหรอของ
- ชุดสกรู
- ลูกปืน
- วาล์ว
พังแบบเงียบ
แต่ค่าเสียหายสูง
3. กรองดักน้ำมัน (Oil Separator) – จุดที่โรงสีเสียเงินหนัก
Oil Separator ที่ไม่เหมาะกับโรงสี
จะเริ่ม
- อุดตัน
- แรงดันตก
- น้ำมันปนลม
พอฝุ่นแกลบสะสม
ประสิทธิภาพจะตกเร็วมาก
ทำให้เครื่องต้องอัดลมนานขึ้น
ค่าไฟเพิ่ม
และน้ำมันหายเร็วผิดปกติ
4. วาล์วและระบบควบคุมแรงดัน – ฝุ่นแกลบทำให้ลมรั่ว
ฝุ่นแกลบ
เข้าไปสะสมตาม
- Inlet Valve
- Minimum Pressure Valve
- Check Valve
ทำให้
- ปิดไม่สนิท
- เปิดค้าง
- แรงดันไม่นิ่ง
เครื่องจะทำงานถี่
โหลด–อันโหลดบ่อย
ซึ่งเป็นโหมดที่พังเร็วที่สุด
5. เซนเซอร์และอุปกรณ์ไฟฟ้า – พังแบบไม่เตือน
ฝุ่นแกลบ + ความชื้น
คือศัตรูของอุปกรณ์ไฟฟ้า
เซนเซอร์ที่
- ซีลไม่แน่น
- วัสดุไม่ทน
จะเริ่มอ่านค่าคลาด
ทำให้ระบบสั่งงานผิด
เครื่องอาจ
- ไม่ยอมตัดโหลด
- เดินเครื่องทั้งที่ไม่จำเป็น
ค่าไฟขึ้น
โดยไม่รู้สาเหตุ
ความผิดพลาดที่โรงสีมักทำเกี่ยวกับฝุ่นแกลบ
- คิดว่าฝุ่นเป็นเรื่องปกติ แค่ทำความสะอาดก็พอ
- ใช้อะไหล่เกรดเดียวกับโรงงานทั่วไป
- เปลี่ยนอะไหล่ช้า รอพัง
- ไม่สต๊อกอะไหล่สำคัญช่วงฤดูเก็บเกี่ยว
ผลคือ
พังซ้ำ
เสียเงินซ้ำ
และเครื่องหยุดกลางฤดู
วิธีรับมือฝุ่นแกลบแบบโรงสีมืออาชีพ
1. เลือกอะไหล่ที่ออกแบบมาสำหรับฝุ่นละเอียด
โดยเฉพาะ
- กรองอากาศ
- กรองน้ำมัน
- Oil Separator
ต้องเป็นเกรดที่ทนฝุ่นจริง
ไม่ใช่แค่ใส่ได้
2. เปลี่ยนอะไหล่ถี่ขึ้นในฤดูเก็บเกี่ยว
อย่าใช้รอบเดียวกับช่วงปกติ
ฤดูฝุ่นหนัก
อะไหล่ต้องรับภาระมากขึ้น
3. ตรวจระบบลมบ่อยขึ้น
ดู
- แรงดัน
- อุณหภูมิ
- รอบการทำงาน
ถ้าเริ่มผิดปกติ
ให้สงสัยฝุ่นไว้ก่อน
ทำไมโรงสีจำนวนมากเลือกอะไหล่จาก SSP Compressor Parts
พูดในฐานะคนที่คลุกคลีโรงสีมานาน
ลูกค้าที่เลือก SSP
ไม่ได้เลือกเพราะราคาถูกที่สุด
แต่เลือกเพราะ
- เราเข้าใจปัญหาฝุ่นแกลบจริง
- เราคัดอะไหล่ให้เหมาะกับโรงสี
- เราเน้นอะไหล่ที่ทนฝุ่น ทนชื้น
- เรารับประกันชั่วโมงใช้งานชัดเจน
อะไหล่ปั๊มลมของ SSP
ถูกออกแบบมาเพื่อ
ให้อยู่รอดในสภาพโรงสี ไม่ใช่แค่ใช้งานได้
สรุปแบบเถ้าแก่โรงสีพูดตรง ๆ
ฝุ่นแกลบไม่ใช่เรื่องเล็ก
และไม่ใช่เรื่องทำความสะอาดอย่างเดียว
มันคือ
ตัวการที่ทำให้อะไหล่ปั๊มลมโรงสี
เสื่อมเร็ว
กินไฟ
และพังซ้ำ
ถ้ารู้ทัน
และเลือกอะไหล่ให้ถูกสภาพงาน
โรงสีจะลดปัญหาเครื่องหยุด
ลดงบซ่อม
และผ่านฤดูเก็บเกี่ยวได้สบายกว่ามาก
ฝากไว้ให้คิด
ฝุ่นแกลบมีทุกปี
แต่โรงสีที่พังซ้ำ
มักเป็นโรงสีที่ มองข้ามมัน
เตรียมรับมือให้ถูกจุด
แล้วระบบลมจะไม่เป็นภาระของไลน์ผลิตอีกต่อไป